AiDongHanh.com đi theo hướng làm một AI theo sát một người trong thời gian dài: nhớ người đó đang học gì, làm gì, cần nhắc gì, chứ không phải trả lời một câu rồi quên. Site đang ở giai đoạn định hướng.
Học sinh cần một người bạn học kiên nhẫn giảng lại lần thứ năm. Người lớn tuổi cần lời nhắc uống thuốc và người trò chuyện buổi tối. Chủ quán nhỏ cần người hỏi han sổ sách mỗi cuối ngày. Hai chữ "đồng hành" nói đúng cảm giác đó: có ai ở bên, đều đặn, biết mình đang ở đâu trên đường.
Khác biệt nằm ở chữ "nhớ"
Phần lớn cách dùng AI hiện nay giống hỏi một người lạ ở quầy thông tin: hỏi xong là thôi, lần sau tới lại phải kể từ đầu. Cách đó ổn cho câu hỏi một lần. Nó không ổn cho những việc kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng như học một môn, chăm một người bệnh, gầy dựng một quán ăn.
Một bạn học thật biết hôm qua em đã hiểu phần phân số nhưng còn vấp ở bài toán có lời văn. Một người con biết mẹ uống thuốc huyết áp buổi sáng và hay quên uống nước. Một người bạn làm ăn biết quán đang bán chậm món nào và tuần trước đã thử giảm giá chưa. Chính cái biết ấy làm lời khuyên có ích.
AI Đồng Hành nhắm tới việc nhớ có chủ đích: chỉ nhớ những gì người dùng cho phép, nhớ để giúp đúng hơn, và người dùng xem, sửa, xoá được những gì nó đang nhớ.
Nhớ cũng là chỗ phải cẩn thận nhất. Một AI biết nhiều về một người là một AI phải được bảo vệ rất kỹ. Đồng hành chỉ có ý nghĩa khi người dùng tin được nó.
AI Đồng Hành nên làm những gì
Bạn học theo sát tiến độ. Nhớ em đã vững phần nào, còn vấp phần nào, ôn lại đúng chỗ.
Nhắc lịch và nhắc thuốc cho người cao tuổi. Bằng giọng nói rõ ràng, nhắc lại nếu chưa xác nhận.
Trò chuyện buổi tối. Hỏi han trong ngày, kể chuyện, nghe người già nói.
Báo cho người thân khi cần. Chưa uống thuốc, không trả lời cả ngày thì nhắn con cháu.
Đọc chữ và tả ảnh cho người khiếm thị. Đọc hoá đơn, nhãn thuốc, tả đường đi qua camera điện thoại.
Hỏi han sổ sách cuối ngày cho chủ quán. Hôm nay bán được gì, chi gì, có gì khác thường.
Nhật ký và người nghe. Cho người cần ghi lại suy nghĩ, có người phản hồi nhẹ nhàng.
Trang "AI đang nhớ gì về tôi". Xem, sửa, xoá bất cứ lúc nào.
Chế độ gia đình. Con cháu cài đặt cho ông bà, cùng xem lịch nhắc.
Chuyển cho người thật khi vượt sức. Dấu hiệu sức khoẻ bất thường, tâm trạng rất xấu thì khuyên gọi người thân, gọi cấp cứu.
Giao diện cho người không rành công nghệ. Nói là được, chữ to, ít nút.
Ai được lợi nhiều nhất?
Người cao tuổi sống một mình hoặc ở nhà cả ngày khi con cháu đi làm là nhóm được lợi rõ nhất: có lời nhắc đều đặn và có tiếng nói chuyện trong nhà.
Con cái ở xa được lợi ở chỗ yên tâm hơn: biết mẹ đã uống thuốc, biết bố hôm nay có trả lời không, mà không phải gọi kiểm tra mấy lần một ngày.
Học sinh tự học và phụ huynh không có thời gian kèm được lợi ở chỗ có người giảng lại kiên nhẫn, đúng chỗ em còn yếu.
Người khiếm thị và người có khó khăn vận động được lợi ở những việc nhỏ mà rất cần: đọc một tờ giấy, biết món đồ trước mặt là gì, nhắn tin bằng giọng nói.
Đồng hành không có nghĩa là thay người
AI không thay được bác sĩ. Nó nhắc thuốc theo đơn bác sĩ đã kê, ghi lại chỉ số huyết áp, nhưng không tự đổi liều, không tự chẩn đoán. Thấy dấu hiệu bất thường thì việc của nó là khuyên đi khám và báo người thân.
AI không thay được chuyên gia tâm lý. Nó có thể là người nghe buổi tối, nhưng khi người dùng có dấu hiệu buồn chán kéo dài hay nói tới chuyện làm hại bản thân, nó phải khuyên tìm người thật: người thân, bác sĩ, đường dây hỗ trợ.
AI cũng không nên thay con cháu. Một người già nói chuyện với máy cả ngày mà con cháu yên tâm không gọi nữa là kết quả tệ. Thiết kế tốt sẽ đẩy ngược lại: gợi ý gọi cho con, nhắc cháu sắp sinh nhật, kể cho con nghe hôm nay bà vui chuyện gì.
Và cuối cùng, dữ liệu. Thói quen, sức khoẻ, tâm trạng của một người là thông tin rất riêng. Phải mã hoá, phải cho người dùng quyền xem và xoá, và không bao giờ dùng để quảng cáo.
Lộ trình phát triển hợp lý
Bước một: nhắc thuốc và nhắc lịch cho người cao tuổi. Nhu cầu rõ, đo được ngay.
Bước hai: chế độ gia đình. Con cháu cài đặt và theo dõi cùng.
Bước ba: bạn học theo sát tiến độ. Bắt đầu với toán và tiếng Anh tiểu học.
Bước bốn: đọc chữ, tả ảnh cho người khiếm thị. Làm cùng các hội người khiếm thị.
Bước năm: đồng hành cho chủ quán nhỏ. Hỏi han sổ sách cuối ngày.
Song song: trang quản lý trí nhớ. Từ bản đầu tiên.
Song song: quy trình chuyển cho người thật. Sức khoẻ, tâm lý, khẩn cấp.
Đi cùng AI Trò Chuyện. Trò chuyện tiếng Việt tự nhiên cho người lớn tuổi.
Đi cùng AI Trợ Thủ và AI Cộng Sự. Đồng hành cá nhân, trợ thủ cho chủ shop, cộng sự cho nhóm.
Đi cùng AI Sức Khoẻ. Ghi chỉ số sức khoẻ, nhắc tái khám.
Thiết bị loa nhỏ trong nhà. Cho người không dùng điện thoại thông minh.
Câu hỏi thường gặp
AI Đồng Hành khác chatbot thường ở đâu?
Chatbot thường trả lời từng câu rồi quên. AI Đồng Hành nhớ có chủ đích những gì người dùng cho phép, để nhắc đúng lúc và giúp đúng chỗ qua nhiều tuần, nhiều tháng.
Người già không rành điện thoại có dùng được không?
Định hướng là nói chuyện bằng giọng, chữ to, ít nút, và có thể dùng loa nhỏ trong nhà. Con cháu cài đặt giúp ban đầu.
AI có thay được người chăm sóc không?
Không. Nó nhắc, ghi lại, báo cho người thân. Việc chăm sóc, khám chữa bệnh và tình cảm gia đình vẫn là của người.
Dữ liệu sức khoẻ, thói quen có an toàn không?
Phải được mã hoá, người dùng xem và xoá được, không dùng để quảng cáo. Đây là điều kiện để một AI đồng hành đáng tin.
Khi người dùng buồn chán kéo dài, AI làm gì?
Lắng nghe, nhưng khuyên tìm người thật: người thân, bác sĩ, đường dây hỗ trợ tâm lý. Gặp dấu hiệu nguy hiểm thì báo cho người thân đã được người dùng cho phép.
